Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid (ook wel bogus self-employment) betekent dat een ZZP'er in de praktijk werkt als een werknemer — met vaste werktijden, aanwijzingen van de opdrachtgever en geen echt ondernemersrisico — maar formeel als zelfstandige gefactureerd.
Tot 2025 keek de Belastingdienst hier grotendeels doorheen. Vanaf 2025 is dat veranderd: controles zijn scherper, boetes zijn hoger en opdrachtgevers kunnen worden verplicht loonheffingen met terugwerkende kracht af te dragen.
- Naheffing loonbelasting + boete (opdrachtgever betaalt)
- Verlies van recht op zelfstandigenaftrek
- Terugvordering startersaftrek en MKB-winstvrijstelling
De checklist: 8 punten om te controleren
Geen vaste werkplek bij de opdrachtgever
Werk je altijd op het kantoor van de opdrachtgever? Dat wijst op een arbeidsrelatie. Zorg dat je ook vanuit huis of een andere locatie kunt werken.
Geen vaste werktijden opgelegd
Als de opdrachtgever bepaalt wanneer je werkt (9-17u, aanwezigheidsplicht), is er mogelijk een gezagsverhouding.
Je bepaalt zelf hoe je de opdracht uitvoert
De opdrachtgever mag het resultaat bepalen, niet de manier waarop je werkt. Je hebt eigen werkmethodes.
Je werkt voor meerdere opdrachtgevers
Eén opdrachtgever die 90%+ van je omzet levert is een risicofactor. Diversificeer.
Je draagt zelf ondernemersrisico
Als je werk niet goed is, los je het zelf op zonder extra betaling. Garantie en aansprakelijkheid liggen bij jou.
Je hebt een ondertekend ZZP-contract
Een overeenkomst van opdracht met zelfstandigheidsclausule bewijst de zakelijke relatie. Zonder contract sta je zwak.
Je factureert op projectbasis of uurbasis
Maandelijks een vast bedrag dat lijkt op salaris verhoogt het risico op schijnzelfstandigheid.
Je hebt eigen bedrijfsmiddelen
Eigen laptop, telefoon, gereedschap — dit toont echte zelfstandigheid. Als alles van de opdrachtgever is, is het verdacht.
Wat is de concrete oplossing?
Het belangrijkste wat je kunt doen is een waterdicht contract opstellen — een overeenkomst van opdracht — dat expliciet aangeeft dat er geen arbeidsrelatie is. Dit contract moet:
- De zelfstandigheid van de opdrachtnemer bevestigen
- Bepalen dat er geen gezagsverhouding bestaat
- Vastleggen dat je meerdere opdrachtgevers mag hebben
- Aansprakelijkheid correct regelen
- Ondertekend worden door beide partijen
Met SmartWerk maak je een overeenkomst van opdracht in minuten. Jouw klant tekent digitaal — geen gedoe met printen of scannen.
Maak nu een ZZP-contract met digitale handtekening
Bescherm jezelf tegen schijnzelfstandigheid. Stuur vandaag nog je eerste overeenkomst van opdracht.
Gratis starten →